Omringd door Idioten
Omringd door idioten? Waarom je team ze keihard nodig heeft
Iedereen herkent het gevoel op de werkvloer wel eens: je zit in een overleg en begrijpt werkelijk niet waarom je collega zó eindeloos doorvraagt over details, waarom een ander de knoop al doorhakt voordat de data binnen is, of waarom weer een ander vooral bezig is met de sfeer in plaats van de actielijst. In zijn bestseller “Omringd door idioten” legt Thomas Erikson precies de vinger op deze zere plek. Zodra iemand anders communiceert of denkt dan wijzelf, bestempelen we dat onbewust al snel als onhandig, vermoeiend of zelfs idioot. In werkelijkheid heeft het zelden met onwil te maken, maar draait het puur om verschillende gedragsstijlen. Het bekende DISC-model toont feilloos aan dat juist die ogenschijnlijke tegenpolen de sleutel vormen tot een succesvol team.
Binnen dit model worden vier fundamentele stijlen onderscheiden, elk gekoppeld aan een herkenbare kleur. Zo is er het rode profiel: de dominante, doelgerichte aanjager die leeft op tempo, daadkracht en snelle besluiten. Hoewel rood soms bot of drammerig kan overkomen, zorgt deze stijl ervoor dat projecten daadwerkelijk van de grond komen en deadlines worden gehaald. Daarnaast brengt geel als invloedrijke en enthousiaste gangmaker volop energie, creatieve ideeën en optimisme binnen de groep. Geel kan wat chaotisch zijn en details over het hoofd zien, maar verbindt mensen en motiveert bij verandering. Het cement van de groep wordt gevormd door groen: stabiel, betrokken en altijd op zoek naar harmonie, rust en een veilige sfeer waarin iedereen wordt gehoord. Tot slot bewaakt het blauwe profiel consciëntieus de kwaliteit door diep in feiten, cijfers, processen en risico’s te duiken. Blauw trapt op de rem waar anderen te hard van stapel lopen, wat misschien afstandelijk of kritisch oogt, maar cruciaal is voor grondigheid en structuur.
Juist in de samenstelling van deze kleuren zit de magie én de valkuil. Een team met louter rode karakters vliegt elkaar binnen een week in de haren, terwijl een groep die alleen uit blauwe denkers bestaat verdrinkt in eindeloze analyses zonder ooit te starten. Een volledig geel team bedenkt briljante plannen die vervolgens nooit worden afgerond, en een team dat uitsluitend groen kleurt durft zelden pijnlijke knopen door te hakken. De werkelijke kracht schuilt in de gezonde wrijving tussen al die verschillende perspectieven. Zonder wrijving geen glans.
Toch is theorie maar de helft van het verhaal; weten is één, maar écht ervaren is twee. Een boek lezen of een kleurentest invullen is waardevol, maar in een ontspannen setting knikt iedereen braaf instemmend. Hoe een team écht samenwerkt, zie je pas als de druk erop staat, de tijd tikt en er gewoon gepresteerd moet worden. Daarom kiest PBN bij gedragsstijlentrainingen voor een fundamenteel andere aanpak. Geen passieve middag in een vergaderzaal met sheets en bulletpoints, maar actieve werkvormen, learning by doing aan de hand van actieve, fysieke uitdagingen.
Zodra een team midden in zo’n complexe groepsopdracht staat, vallen alle beleefdheidsfilters direct weg. Je ziet meteen wie instinctief de leiding pakt en tempo eist, wie hardop begint te brainstormen over onconventionele routes, wie eerst rustig toekijkt en zorgt dat iedereen betrokken blijft, en wie aandachtig de regels en randvoorwaarden bestudeert. Doordat teamleden letterlijk tegen elkaars reacties aanbotsen en daar direct met een ervaren PBN trainer op reflecteren, ontstaat het echte inzicht. Men ziet ter plekke hoe een scherpe opmerking van de analyticus een kapitale fout voorkomt, of hoe de daadkracht van de aanjager het team redt wanneer alles vastloopt.
Die collega die je af en toe tot wanhoop drijft, blijkt dan opeens helemaal geen idioot te zijn. Het is simpelweg het ontbrekende puzzelstuk dat jouw eigen valkuilen compenseert. Door teams deze diversiteit fysiek te laten beleven in plaats van alleen abstract te begrijpen, slaat onderlinge irritatie om in oprechte bewondering en transformeert een losse groep individuen in een geolied, wendbaar en succesvol team.
Rick Slabbers, PBN